گزارش برگزاری هفتاد و ششمین باشگاه نجوم اصفهان

هفتاد و ششمین باشگاه نجوم اصفهان با حضور پر شور علاقه مندان به نجوم و با محوریت هلال ماه مبارک رمضان و نیز با حضور میهمانان و بزرگان نجوم کشور، روز 26 تیر 88 در مکان همیشگی باشگاه برگزار شد.

آغاز گر برنامه ها نوای دلنشین قرآن کریم بود و سرود ملی در ادامه در سالن طنین انداز شد.

طلوع این ماه باشگاه  توسط آقای اسحاقی مدیر مرکز آموزش نجوم ادیب آغاز شد. ایشان در ابتدا خیر مقدمی عرض نمودند به حضار در سالن و هم چنین میهمانان گرامی و نیز پیشاپیش حلول ماه مبارک رمضان را تبریک گفتند و افزودند از آنجایی که در سال بین المللی نجوم هستیم  بهانه ای شد تا جلسه ای از باشگاه را به بحث پر اهمیت رویت هلالهای ماه قمری اختصاص بدهیم و امیدوار شدند که علاقه مندان نهایت استفاده را از این جلسه ببرند .

متولد 4 بهمن  ماه 1355 در مشهد، تحصیلات ابتدایی و راهنمایی و دبیرستان را در مشهد گذراند، دیپلم ریاضی ، لیسانس نقشه برداری از دانشگاه تبریز، عضو گروه غیر حرفه ای رویت هلال از سال 76 تا کنون، کارشناس نقشه برداری بخش طرح و مطالعه مسیر معاونت راه سازی اداره کل راه و ترابری خراسان، مشاور نقشه برداری کارخانه ی تولید اورانیوم سازمان نرژی اتمی اردکان یزد، عضو هیئت علمی  تمام وقت دانشگاه آزاد اسلامی واحد تفت، ارتباط با استاد صیاد از سال 76 و فعالیت رصدی در گروه غیر حرفه ای رویت هلال ماه، همکاری در سه برنامه ی تلویزیونی ویژه ی رویت هلال ماه رمضان، همکاری در 27 برنامه ی رادیویی به عنوان کارشناس نقشه برداری برنامه ی علم و اندیشه ی صدای مرکز یزد، عضو کمیته ی علمی ستاد استهلال مقام معظم رهبری از شهریور 87 تا کنون، عضو کمیته علمی ستاد استهلال مقام معظم رهبری، مدرس دوره های آموزش رویت هلال در استان های کشور از ستاد استهلال دفتر مقام معظم رهبری

با این بیوگرافی که مجری باشگاه از سخنران سمینار اول باشگاه دادند، حضار شرکت کننده به پای سخنان آقای سید قاسم رستمی با عنوان ابعاد مختلف رویت هلال ماه نشستند. ایشان در رابطه با این ابعاد به مواردی چون ، مساله ی فقهی و ملاک تقویم قمری ، مساله ی حقوقی و حساسیت در ماه های حرام، مساله ی علمی و نجومی در تحقیقات(حرفه ای)، مساله ی رقابتی و رکورد گیری(آماتوری)، جنبه ی هنری و زیبایی (عکاسی) اشاره نمودند. سپس مواردی از مشکلات فقهی رویت هلال ماه و نیز مشکلات رصدی رویت هلال ماه را با توضیحات مختصر و گذرایی بیان کردند. اقای رستمی در ادامه به بررسی ملاک های شروع اول ماه قمری در کشور های مختلف پرداخت و این کشورها را به پنج دسته تقسیم کرد.1- کشورهایی که فقط رویت هلال ماه را ملاک قرار می دهند،2-کشورهایی که فقط محاسبات نجومی را ملاک قرار می دهند، 3-کشورهایی که محاسبه و رویت را ملاک قرار می دهند، 4-کشورهایی که ملاک و معیاری ندارند، 5-کشورهایی که تبعیت می کنند از کشورهای دیگر. ایشان به تشریح هرکدام از این ملاک ها پرداختند و کشورهایی که از این مبناها استفاده می کنند را نام یردند. آقای رستمی در ادامه به بررسی مباحث نجومی و پارامترهای هلال پرداختند. به گفته ی ایشان مدار ماه بسیار پیچیده و تحت تاثیر نیروهای مزاحم شامل، اثرات جانبی و تشعشعات مغناطیسی خورشید و سیارات می باشد. سپس پارامترهای نجومی موثر در رویت هلال و انواع مقارنه را مورد بررسی قرار دادند، که در ادامه سن هلال، جدایی زاویه ، مکث هلال، اختلاف سمت هلال، ارتفاع هلال، ضخامت هلال، فاز هلال و طول کمان هلال از جمله پارامتر های مورد بررسی ایشان بود. ایشان در پایان به عوامل محیطی موثر در رویت هلال اشاره کردند و در انتها معیار های جدید ایرانیان را بیان کردند که توسط آقای سید محسن قاضی میر سعید(فاز+ارتفاع)، حمید رضا گیاهی(مدل سه بعدی)، علیرضا حکیمی(معیار هوشمند)، امیر حسن زاده(اصلاح یالوپ)، سید قاسم رستمی(مدل مثلثی)، ارائه شده بود.

کارمند شهرداری اصفهان، معاونت امور مالی شهرداری، موسس مرکر آموزش نجوم ادیب اصفهان در سال 74، مدیر مرکز آموزش نجوم  ادیب اصفهان از 74 تا 80، عضو هیئت امنای  مرکز  نجوم ادیب، عضو ستاد استهلال مقام معظم رهبری و کمیته ی علمی این ستاد .

با ارائه ی این بیوگرافی از دومین سخنران باشگاه آقای علیرضا بوژ مهرانی سمینار خودشان را آغاز کردند. ایشان در ابتدا به چند اصطلاح رایج در بحث رویت هلال ماه از جمله ، ارتفاع، جدائی زاویه و اختلاف سمت اشاره ی دوباره ای کردند و سپس به پیش بینی رویت پذیری هلال ماه رمضان 1430 بر اساس معیار yallop در شامگاه 29 شعبان، 30 مرداد88 پرداخت. به گفته ی ایشان سن هلال ماه در روز پنج شنبه حدود 5 ساعت می باشد و پارامتر های دیگر هلا ل هم زیر رکورد های ثبت شده است که این امر رویت هلال را در روز پنج شنبه غیر قابل ممکن می کند و برای رویت این هلال باید به انتظار روز جمعه بنشینیم . ایشان با مقایسه ای که بین هلال ماه امسال با هلال ذیقعده ی سال 1426 قمری داشتند و توجه به این نکته که اکثر پارامتر های ماه رمضان بیبشتر از هلال ذیقعده است، رویت این هلال را با در اختیار داشتن ابزار خوب و رصدگاه خوب و هم چنین شرایط آب و هوایی مناسب میسر دانست. در ادامه شرایط سایر استانهای کشور را برای رویت هلال از روی معیار yallop بررسی نمودند و نیز به چگونگی رصد هلال و نحوه ی پیدا کردن محل دقیق ماه پس از غروب خورشید با توجه به ارتفاع و  وجدائی زاویه ای ماه پرداختند و نیز نحوه ی درجه بندی آسمان با استفاده از روش های گوناگون را برای حضار توضیح دادند. در پایان هم از گروه رصد هلال مرکز نجوم ادیب نام بردند و افزودند، این گروه روز جمعه در بالای کوه صفه مستقر می باشد و هم چنین راهنمایی های لازم را به دوستان علاقه مند به رصد هلال خواهد کرد.

متولد1342 – عضو هیئت علمی مرکز معارف اسلامی دانشگاه صنعتی شریف- عنوان پایان نامه ی کارشناسی ارشد، بررسی علمی فقهی رویت هلال – وی از سال 54 در زمینه ی نجوم آماتوری فعالیت داشتند و بیشتر در مورد محاسبات نجومی مربوط به موضع ماه و خورشید و به تبع آن بحث رویت هلال و اوقات شرعی  کار کرده و از سال 82 تا کنون عضو ستاد استهلال دفتر مقام معظم رهبری و عضو شورای مرکز تقویم ژئوفیزیک دانشگاه تهران بوده  .

با قرائت سومین بیوگرافی سخنران باشگاهتوسط مجری باشگاه ، آقای علیرضا موحد نژاد برای ایراد سخنرانی در جایگاه حاضر شدند. وی در این سمینار به بررسی فقهی رویت هلال ماه پرداختند. ایشان در ابتدا ضمن زنده کردن نام آیت الله ادیب از منجمان آماتور به عنوان انسان های عاشقی نام برد که به کار و حر فه ی خود عشق می ورزند و در این زمینه یاد دانشمند ایرانی ابوریحان بیرونی را که تا آخرین لحظه ی زندگیش کسب علم می کرد گرامی داشتند. سپس در باب رویت هلال به سوالات و شبهاتی که در این زمینه وجود دارد و نظر مراجع تقلید را بیان نمودند و از جوانب مختلف این موضوع را بررسی نمودند. آقای موحدنژاد ابتدا به متداول ترین سوال پرداختند که آیا رصد هلال باید با چشم غیر مسلح انجام گیرد و یا با چشم مسلح اشکالی ندارد. ایشان نظر مراجع عظام ایت الله بهجت، نوری، خامنه ای ، فاضل را در این باره جایز دانستند و سایر مراجع رصد هلال با چشم مسلح را جایز ندانستند، هم چنین افزودند که اول ماه با پیش گویی منجمین قابل قبول نیست ولی اگر اطمینان پیدا کردیم باید به آن عمل کنیم. سپس درباره ی حکم حاکم شرع درباره ی اول ماه صحبت کردند . آقای موحدنژاد در ادامه به چند مورد از مسائل فقهی رویت هلال اشاره کردند و در پایان نیز به تعدادی از سوالات حاضرین پاسخ دادند.

طبق گفته ی مجری باشگاه که این ماه میزبان ستاره های نجوم ایران هستیم در ادامه شاهد حضور دکتر منصوری مدیر پروژه ی رصد خانه ی ملی و آقای آردبل از دانشگاه سوئد بودیم که در برنامه ی تقدیر از میهمانان ، لوح یادبود از دستان این دو بزرگوار و دکتر کیاست پور به میهمانان باشگاه اهدا گردید. سپس از آقای دکتر منصوری خواسته شد تا چند کلمه ای با حضار شرکت کننده صحبت داشته باشند.

آقای دکتر منصوری درباره ی حضورشان در باشگاه افزودند که برای رفتن به رصد خانه حضور کوتاهی در اصفهان داریم و روز آینده برای بازدید از رصد خانه به محل رصد خانه خواهند رفت. ایشان در معرفی آقای آردبل اشاره کردند که ، استاد نجوم دانشگاه سوئد و یکی از تلسکوپ ساز های جهان هستند که سازنده ی تلسکوپ 2.5 متری معروف NOT می باشند و با صحبت هایی که از ابتدا شده قرار است در ساخت تلسکوپ ملی به ما کمک کنند . سپس از ایشان خواست تا برای حضار از دنیای تلسکوپ و پیشرفتهای اخیر در این زمینه صحبت هایی را داشته باشند  که ایشان با زبان اصلی چند دقیقه ای را در باشگاه سخنرانی کردند.

در ادامه آقای منصوری در تکمیل سخنان آقای آردبل و هم چنین رصد خانه ی ملی توضیحاتی را ارائه دادند. ایشان افزودند که فوتون هایی که 13 میلیارد سال در راه هستند و به زمین می رسند با جبهه ی جو برخورد می کنند و مچاله می شوند و ما آن تصویر واقعی که در صورت نبود جو بود را نمی بینیم. اما می توانیم با تغییر شکل آینه های تلسکوپ ، اثر جو را از بین ببریم شبیه کاری که در تلسکوپ NOT به کار رفته و ایده ی آقای آردبل می باشد. در ادامه به معرفی تلسکوپ ملی ایران پرداحتند که حدود 3.4 متر خواهد بود که سطح این آینه با دقت 15 نانومتر صیقل داده خواهد شد . کار ساخت تلسکوپ از یک ماه آینده شروع خواهد شد و تا 2.5 تا 3 سال آینده به ایران منتقل خواهد شد.

بخش قرعه کشی باشگاه قسمت بعدی برنامه ها بود که از بین شماره های توضیع شده بین حضار به دو نفر به قید قرعه جایزه ای اهدا شد.

در ادامه ی برنامه ها و در قسمت غروب باشگاه ، آقای سلطانی حاضر شدند و صحبت های پایانی را با حضار شرکت کننده نمودند ایشان باشگاه نجوم پربار این ماه را نتیجه ی زحمات شبانه روزی اعضاء کمیته ی اجرایی باشگاه دانستند و هم چنین از میهمانان این ماه که در جلسه حضور داشتند کمال تشکر را نمودند.

در خاتمه با خواندند قطعه ای ادبی توسط مجری باشگاه ، هفتاد و ششمین نشست باشگاه نجوم اصفهان به پایان رسید.

                                                                                     به قلم: محمد محمدی

.